فرشتگان و شهيدان و صالحان هر امّت توان گفت كه عظيمتر است ، چه در اين دنيا قباحت گناه چنان كه هست بر كسى معلوم نمىشود ، چه انواع حجابها از دانستن حقيقت چيزها چنان كه هست در اين نشأت هست كه يكى از آن حجاب غفلت و غرور است . امّا ، در آن جهان كه پرده از روى كار برافتد و حجابها برخيزد و حقيقتها روشن و نمايان شود ، قبح معصيت بسيار روشن خواهد بود ، چه بنده با چندين عجز و ناتوانى ، و خداى عز و جلّ با چنان بزرگى ، چه لطفها در حقّ او نموده و مهربانيها كرده ؛ او در عوض آنچه خدا به او عطا كرده ، آن را آلت خلاف و عصيان و نافرمانى او ساخته ، چه مقدار قبيح خواهد نمود و در نظر اهل حقّ چه رسوايى خواهد بود و او را به چه اندازه خجلت و شرمندگى خواهد بود . ليكن ، خداى عز و جلّ گناه تايب را مىپوشاند و چنان مىنمايد كه كسى را در آن روز بر آن اطّلاع حاصل نمىشود ، تا باعث خجلت و رسوايى آن گناهكار نشود . و در حديث مذكور ، توبهء نصوح مذكور [ 30 آ ] شد و علما در تفسير نصوح اختلاف كرده‌اند و آنچه از احاديث اهل البيت عليهم السّلام مستفاد مىشود آن است كه توبهء نصوح آن بود كه بنده توبه كند از گناهى و ديگر به آن گناه بازگشت ننمايد . ابو الصبّاح كنانى گويد : پرسيدم از حضرت صادق عليه السّلام از قول خداى عز و جلّ كه ، يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحاً « 1 » يعنى : « اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد توبه كنيد به جانب خداى عز و جلّ توبهء نصوح » . غرض راوى آن است كه پرسيدم كه ، « توبهء نصوح چه معنى دارد ؟ حضرت فرمود : « توبه كند بنده از گناه ، پس از آن رجعت نكند به آن گناه » . محمّد بن الفضل گويد : « از حضرت امام موسى عليه السّلام [ همان را ] پرسيدم . آن حضرت نيز چنين فرمود و فرمود كه ، دوست‌ترين بندگان به خداى عز و جلّ گناهكاران مفتون‌شدگان « 2 » بسيار و بغايت توبه‌كنندگانند » . و ابو بصير مىگويد كه ، « از حضرت صادق عليه السّلام پرسيدم اين آيه را . حضرت فرمود كه ، آن گناهى است كه هرگز عود نكند در آن . » مىگويد : « گفتم : خ كيست از ما كه هرگز عود نكند در گناه ؟ خ حضرت فرمود : خ ما ، يا محمد ! خداى عز و جلّ دوست مىدارد از بندگان خود آن كسى را كه مفتون مىشده باشد و توّاب

--> ( 1 ) . تحريم : 8 . ( 2 ) . در فتنه‌افتادگان .